W drugim i trzecim roku
W drugim i trzecim roku życia potrzeba bliskości rodziców, nieustannego kontaktu z nimi, ich zainteresowania, serdeczności i miłości jest tak silna, że chociaż dziecko nie formułuje jej słowami, pragnienie to wyraża całym swoim zachowaniem, począwszy od biegania za matką, przymilania się, zasypywania jej pytaniami, inicjowania wspólnej zabawy, wchodzenia na kolana, obejmowania za szyję itp., a skończywszy na celowo niegrzecznym w stosunku do niej zachowaniu. Doskonale bowiem orientuje się, że łatwiej zmusi rodziców, aby przestali się zajmować swoimi sprawami, gdy będzie biegać i hałasować, niż gdy spokojnie będzie się bawiło w swym kąciku. Na ogół te właśnie pragnienia powodują, że grzeczne na ogół dzieci stają się nagle nieznośne, gdy przyjdą goście lub mama zacznie rozmawiać z kimś na spacerze.
